VƯƠNG CUNG THÁNH ĐƯỜNG PHÚ NHAI
Giáo hội Công giáo La Mã có 4 đại Vương cung Thánh đường đều ở Italia và 1575 tiểu Vương cung Thánh đường. Trong đó, Việt Nam có 4 tiểu Vương cung Thánh đường gồm: Phú Nhai và Sở Kiện ở tỉnh Ninh Bình, La Vang ở Quảng Trị và nhà thờ Đức Bà Sài Gòn.
Làng Công giáo toàn tòng Phú Nhai được hình thành trong lòng một cộng đồng tín đồ theo đạo lâu đời, thuộc miền đất bãi của làng cổ Trà Lũ, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định cũ. Trại Phú Nhai nhanh chóng phát triển thành một xứ đạo đông đúc. Năm Thành Thái thứ nhất (1889) do việc tăng đinh, mà các Giáp giáo - Họ đạo của Trà Lũ hợp thành thôn Trà Lũ Đoài và lệ vào xứ Phú Nhai.
Ngay sau khi vua Tự Đức ký sắc lệnh chấm dứt gần 3 thế kỷ Kitô giáo bị bách đạo tại Việt Nam, năm 1866 nhà thờ xứ Phú Nhai được khởi dựng, ngôi thánh đường đầu tiên còn đơn sơ, khung gỗ lợp bồi. Trải qua nhiều lần hưng phế, đến năm 1933, nhà thờ được dựng lại. Thời điểm đó, Phú Nhai trở thành nhà thờ lớn nhất Đông Dương. Do bị thực dân Pháp lợi dụng, nên nhà thờ Phú Nhai từng được thực dân Pháp dùng làm một căn cứ để chống lại Việt Minh và cùng với chính toà Bùi Chu đã tham gia vào việc trấn áp các phong trào kháng Pháp của đồng bào.
Năm 2003, nhà thờ Đền thánh Phú Nhai được trùng tu lớn, tới năm 2008 tòa thánh Vatican sắc phong lên tiểu Vương cung Thánh đường. Nơi đây không chỉ là trung tâm sinh hoạt tôn giáo của cộng đồng địa phương mà còn là một điểm hành hương nổi tiếng khắp cả nước, điểm đi tích nổi bật của xã Xuân Hưng, tỉnh Ninh Bình hiện nay. Phía trước toà Thánh đường còn có lăng mộ của 83 người tử đạo thuộc xứ đạo Phú Nhai cùng các tấm bia sự tích.
Dưới chính sách tự do tín ngưỡng tôn giáo của Đảng và Nhà nước, giáo dân Phú Nhai càng có điều kiện để đắp bồi niềm tin Thiên Chúa. Xứ đạo ngày một đẹp đẽ khang trang, làng Công giáo toàn tòng mỗi năm lại thêm các công trình thờ Chúa, khắp các ngõ xóm, họ đạo đều tô đắp rất nhiều nhà nguyện, tượng đài, thánh giá... Đến thăm Phú Nhai như đến thăm một vương quốc Công giáo giữa lòng đất Việt.