Chùa Thầy

SÀI SƠN TỪ VŨ

Triệu Khánh Kiều công họ Nguyễn húy Luân tự là Đình Tư, người làng Linh Đường, huyện Thanh Trì. Nam quận công Nguyễn Đình Tư sinh được 6 người con trai, 3 người con gái, trai đều là bậc công hầu, gái là phi tần phủ chúa hoặc là bà quận phu nhân. Trong đó con gái cả là Thánh Từ Thái Tôn Thái Phi Nguyễn Thị Ngọc Diệm, phụng hầu Ân vương Trịnh Doanh, sinh ra Tĩnh vương Trịnh Sâm, được vua Lê sắc phong là Quốc Thánh mẫu. Lại có con gái thứ 3 tên là bà Quận Nguyễn Thị Ngọc Điền, làm con dâu của Tiến sĩ Nguyễn Tuyền, cháu dâu của Khuê quận công Nguyễn Khê, người làng Nỏ Bạn huyện Thường Tín. Bà quận Thị Điền sinh ra dòng họ Nguyễn Trung tại Sài Sơn và là phúc thần của 5 xã: Thụy Khuê, Sài Khê, Khánh Tân, Phúc Sài và Thiên Phúc.
Đương thời Triệu Khánh Kiều công kết giao với nhiều danh sĩ như Hoàng giáp Ngô Thì Sĩ; Thượng thư Nguyễn Công Cơ, Thượng thư Nguyễn Công Thái, Hoàng giáp Nguyễn Quý Ân, Đỗ Thế Giai... Tư thất của đức ông là nơi mọi người thường đến thưởng hoa, ngâm thơ, bình văn xướng họa nên nhà ông được gọi là Nguyễn môn đào lý. Bên núi Sài, huyện Quốc Oai nơi Thánh công thường hay lui tới tiêu dao, Quận phu nhân dựa đó dựng am Thọ Nối, ngày đêm tu trì Phật giáo, cầu phúc hồi hướng tứ thân phụ mẫu, tích đức lưu truyền cho con cháu đời sau. Khi mới về ở trong thôn Thụy Khuê, thấy cảnh dân thôn ngèo đói, liền phát chẩn khắp cả, lại tậu ruộng, cấp tiền cho các làng xã lân bang cày cấy, dân chúng theo đó được ấm lo, tất cả đều cho rằng đó là công đức lớn lao của bà Quận. Thế nên đến khi bà Quận cùng phu quân mãn phần, am cũ tích xưa dựng làm từ vũ, lập bia tạo lệ, 5 xã phụng thờ.
Ngôi từ vũ Sài Sơn ngay dưới chân núi Thầy, cổng chùa Thiên Phúc, trong từ vũ có tượng bà Quận cùng bài vị thân quyến. Trước miếu điện dựng bia công đức, sau am thất mài đá khắc lời tạo lệ "Ngũ xã thôn phúc thần bi", lại tạc hình võ quan vào mái đá uy phong, bên cạnh có đền thờ Sơn thần ngàn năm từ thuở núi Sài mới được khai sơn lập ấp. Văn bia dựng năm Cảnh Hưng thứ 46, do Tiến sĩ Phan Huy Ích soạn văn, Kế Liệt hầu Bùi Huy Bích nhuận sắc và Kỳ Trung bá Văn Giang Chú viết chữ. Lời thề mài đá khắc văn, nối đời hương hoả nhớ ơn phúc thần!