CHÙA THANH AM
Đời Lý, đức Đại thánh Pháp sư Không Lộ, du hoá xứ Sơn Nam, thường hay đơm đó ở xã Hư Tả, huyện Nam Chân. Dựng am thờ Phật, lấy phép thần thông giáo hoá chúng dân, dụ trẻ mục đồng chơi trò đấu vật để hoằng dương Thiền giáo. Khi ngài thánh hoá, am cũ thành chùa, tích xưa thành hội, nay chính là Thanh Am tự, thuộc thôn Giang Tả, xã Nam Hồng, tỉnh Ninh Bình. Chùa Thanh Am nên vậy cũng gọi là chùa Vật, hằng năm mở hội vào rằm tháng 2 đặc biệt có môn đấu vật của trẻ em, và các đô vật trong vùng về biểu diễn chầu thánh.
Lê triều năm 1740, niên hiệu Cảnh Hưng, chúa Trịnh Doanh thân chinh đi đánh dẹp cuộc nổi loạn của Vũ Đình Dung, bao vây đồn chốt tại Giang Tả, bị kẹt trong cảnh binh đao, nhân dân vô cùng kinh hãi, chỉ biết ngày đêm cầu khấn đức Không Lộ mong chờ che chở. Đến khi nhà chúa dẹp xong quân nổi loạn, cả làng đều được bình an. Ơn nhờ cửa thánh, đến năm Cảnh Hưng thứ 5 (1744), đồng dân cùng nhau quyên góp tiền bạc để tôn tạo lại chùa. Trải mấy trăm năm, qua nhiều đợt trùng tu, chùa Thanh Am vẫn còn lưu giữ được nhiều nét kiến trúc từ thời Lê. Toà Tam bảo nhỏ nhắn, bình dị nhưng toát lên vẻ trang nghiêm bởi những nét chạm khắc điêu luyện của người thợ xứ Sơn Nam, cuối thời Lê. Trong chùa có tượng thờ hai vị Thánh tổ là thiền sư Không Lộ và thiền sư Giác Hải, ngoài ra còn một số di vật chủ yếu là tượng thờ từ một ngôi chùa cổ gần đó hợp về!
Chùa Vật - Thanh Am tự, mang trong mình nét riêng kiến trúc và vẻ đặc sắc văn hoá của Nam Định xưa, Ninh Bình nay. Vị thiền hương thánh, lưu dấu ngàn năm của truyền thống Phật giáo nhập thế Việt Nam!